Chiều ngày 21/12/2023, tại Hà Nội, Hội thảo Tổng kết Dự án “Nâng cao năng lực trong đánh giá thực trạng pháp luật, hạ tầng và kinh nghiệm quốc tế để thiết kế sàn giao dịch tín chỉ các-bon tại Việt Nam” đã được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP), nhằm hỗ trợ Bộ Tài chính xây dựng sàn giao dịch tín chỉ các-bon tại Việt Nam. Đây là hội thảo cuối cùng trong chuỗi các hội thảo của Dự án.
Mục đích của hội thảo tổng kết nhằm trình bày kết quả nghiên cứu của Dự án, bao gồm: (i) các đề xuất cho việc thiết lập và vận hành sàn giao dịch tín chỉ các-bon (CTX) tại Việt Nam; (iii) đánh giá nhu cầu bồi dưỡng, đào tạo về thị trường các-bon và thiết lập, hoạt động của CTX cho các cán bộ thuộc các bộ ngành và các tổ chức liên quan; đồng thời thảo luận về các bước tiếp theo của Dự án dựa trên cơ sở kết quả nghiên cứu đã được thực hiện.
Ảnh: Các đại biểu tham dự Hội thảo tổng kết
Phát biểu khai mạc tại hội thảo, bà Tô Nguyễn Cẩm Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính cho biết: Các buổi hội thảo trong khuôn khổ của Dự án đã hỗ trợ Vụ Pháp chế tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế, đánh giá hiện trạng pháp luật và cơ sở hạ tầng quốc gia hướng tới thiết kế CTX tại Việt Nam theo nhiệm vụ được giao cho Bộ Tài chính tại Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
Phát biểu khai mạc tại hội thảo, bà Tô Nguyễn Cẩm Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính cho biết: Các buổi hội thảo trong khuôn khổ của Dự án đã hỗ trợ Vụ Pháp chế tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế, đánh giá hiện trạng pháp luật và cơ sở hạ tầng quốc gia hướng tới thiết kế CTX tại Việt Nam theo nhiệm vụ được giao cho Bộ Tài chính tại Luật Bảo vệ Môi trường 2020 và Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
Ông Phillip Rose, Giám đốc Quỹ Đối tác Chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP) nhấn mạnh: Dự án sẽ mở ra mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa UNOPS/ETP và Bộ Tài chính. ETP sẽ hỗ trợ Bộ Tài chính phân tích kinh nghiệm quốc tế, bối cảnh và khoảng trống của quốc gia, đề xuất các giải pháp phù hợp về chính sách và kỹ thuật làm cơ sở cho quyết định của Bộ Tài chính trong quá trình thiết kế CTX. Thành công của mối quan hệ hợp tác sẽ góp phần đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam và cam kết của Việt Nam khi tham gia Thỏa thuận Paris.
Chia sẻ tại buổi hội thảo, ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cung cấp các thông tin liên quan đến các quy định pháp luật về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (KNK) và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam. Theo đó, Việt Nam cam kết đến năm 2030 sẽ cắt giảm 9% tổng lượng phát thải KNK bằng nguồn lực trong nước và tăng lên 27% khi có hỗ trợ quốc tế. Cam kết này cần được cập nhật để phù hợp với tham vọng đạt phát thải ròng bằng ”0” vào năm 2050.
Tại buổi hội thảo, chuyên gia Phạm Phan Dũng cho biết hiện đang còn một số khoảng trống về mặt pháp lý và cơ sở hạ tầng trong quá trình thiết lập và vận hành CTX tại Việt Nam, đặt ra thách thức trong quá trình xây dựng một thị trường các-bon hiệu quả. Theo đó, chuyên gia đã trình bày một số đề xuất để giải quyết các khoảng trống hiện nay, bao gồm thí điểm CTX dựa trên cơ sở hạ tầng hiện có của sàn giao dịch chứng khoán; đối với công tác tổ chức thực hiện, cân nhắc về việc phối hợp giữa Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ ngành liên quan trong thiết kế tổng thể của thị trường các-bon cũng như sự đồng bộ giữa hệ thống đăng ký quốc gia và hệ thống giao dịch trên sàn chứng khoán.
Bà Nguyễn Hồng Loan – GreenCIC nhấn mạnh hướng tiếp cận được đề xuất trong Dự án này là tận dụng nguồn lực, thể chế và hạ tầng hiện có và đáp ứng yêu cầu về thời hạn được Chính phủ giao để thiết lập và vận hành CTX. Thực tế, thị trường các-bon trong nước và CTX là một khái niệm mới ở Việt Nam, do đó, việc nâng cao năng lực là rất quan trọng và cần được thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị để triển khai cùng với việc đánh giá và cải thiện trong giai đoạn vận hành thí điểm và vận hành chính thức. Bà cũng nhấn mạnh về việc học hỏi từ các mô hình đang được vận hành và xác định quá trình này cần phải vừa học vừa làm và tự điều chỉnh. Điều này sẽ giúp cải thiện và tối ưu hóa quá trình triển khai CTX tại Việt Nam.
Với sự hỗ trợ của ETP, Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) và các bên liên quan, Nhóm Tư vấn đã từng bước rà soát và hoàn thiện kết quả của Dự án, đưa ra các bài học kinh nghiệm quốc tế về vận hành CTX, hiện trạng quốc gia, từ đó đưa ra các đề xuất khách quan và thực tiễn cho việc thiết lập và vận hành CTX tại Việt Nam.
Hội thảo đã thành công thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cùng các doanh nghiệp, tổ chức tài chính, hiệp hội tham dự trực tiếp và trực tuyến. Hội thảo đánh dấu sự khép lại của giai đoạn đánh giá tính khả thi và mở ra những bước tiếp theo, trong đó cơ quan quản lý có thẩm quyền (Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường) sẽ thảo luận để xác định hướng đi cho việc thiết kế và vận hành CTX, cũng như các yếu tố cần thiết khác để phát triển thị trường các-bon.
greencic@greencic.vn
