Ngày 14/04/2023, GreenCIC, dẫn đầu Nhóm tư vấn, cùng với Perspectives Climate Group (Đức), Công ty Applied Economic Modeling and Data Analytics Company (Úc) và NHQuang&Cộng sự đã tổ chức thành công Hội thảo tham vấn về kết quả đánh giá tác động của Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon và ý nghĩa đối với Việt Nam với sự phối hợp của Cục Biến đổi khí hậu (Cục BĐKH), Đối tác chuyển dịch năng lượng (ETP) và Văn phòng dịch vụ dự án Liên hợp quốc (UNOPS).
Hội thảo đã thu hút đông đảo đại biểu từ các ngành, cơ quan nhà nước, giới học thuật và cơ quan thông tấn báo chí tại Việt Nam tham gia và thảo luận tích cực trong suốt thời gian diễn ra sự kiện. Tổng cộng có 182 đại biểu đã tham dự hội thảo, trong đó có 74 đại biểu tham dự trực tiếp và 108 đại biểu tham gia hội thảo trực tuyến. Số lượng đại biểu đông đảo qua cả hai hình thức tham dự đã cho thấy tầm quan trọng cùng với sự quan tâm rộng rãi trong việc tìm hiểu và giải quyết các tác động của CBAM của EU đến Việt Nam.
Mục đích chính của hội thảo là trình bày kết quả đánh giá tác động của CBAM của EU đến 4 ngành sắt thép, nhôm, phân bón và xi măng tại Việt Nam cũng như những tác động vĩ mô hơn đối với nền kinh tế, quá trình chuyển dịch năng lượng và thực hiện các mục tiêu NDC của Việt Nam. Hội thảo cũng nhằm thảo luận và tiếp nhận ý kiến, hiểu biết sâu sắc từ các bên liên quan về khuyến nghị và đề xuất chính sách cho Việt Nam nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và tối đa hóa lợi ích của CBAM của EU đối với quá trình chuyển dịch năng lượng, giảm thiểu biến đổi khí hậu và phát triển các-bon thấp tại Việt Nam.
CBAM là một chính sách khí hậu mới của Liên minh Châu Âu (EU) nhằm định giá lượng các-bon thải ra trong quá trình sản xuất các hàng hóa có sử dụng nhiều các-bon mà được nhập khẩu vào EU, đồng thời ngăn chặn rò rỉ các-bon và khuyến khích sản xuất công nghiệp sạch hơn ở các nước ngoài EU. Việt Nam dự kiến có khả năng bị ảnh hưởng bởi chính sách mới này do dòng chảy thương mại ngày càng tăng với EU về các sản phẩm có sử dụng nhiều các-bon.
Trong số các loại hàng hóa chịu ảnh hưởng của CBAM, các mặt hàng sắt, thép và nhôm của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất do có hoạt động xuất nhập khẩu với thị trường EU. Trong giai đoạn 2017-2021, EU chiếm 12% tổng kim ngạch xuất khẩu thép của Việt Nam, tương đương 1,1 tỷ USD hàng năm, tiếp theo là nhôm với 48 triệu USD, tương đương 7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tiến sĩ Chu Hoàng Long từ Công ty Applied Economic Modeling and Data Analytics Company ước tính rằng CBAM sau khi được áp dụng sẽ khiến các ngành này bị giảm 100 triệu USD kim ngạch xuất khẩu sang EU.
Thông qua việc trình bày kết quả đánh giá tác động của Cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon (CBAM) của EU đến các ngành then chốt của Việt Nam, hội thảo đã giúp người tham gia hiểu sâu hơn về những tác động tiềm ẩn của chính sách này đối với nền kinh tế, cũng như quá trình chuyển dịch năng lượng và việc đạt được mục tiêu NDC của Việt Nam. Hơn nữa, hội thảo đã nâng cao nhận thức của những người tham gia về tính cấp bách cùng với tầm quan trọng của việc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng và các nỗ lực giảm thiểu biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Bằng cách nhấn mạnh tác động tiềm năng của CBAM của EU đến các ngành chính như thép và sắt, nhôm, phân bón và xi măng, các đại biểu tham gia đã hiểu rõ hơn về nhu cầu thực hành bền vững và các-bon thấp trong các ngành này.
Trong các bước tiếp theo, nhóm Tư vấn sẽ tiếp tục thực hiện một nghiên cứu chuyên sâu phân tích các tác động và đưa ra các khuyến nghị về lộ trình và thiết kế hệ thống thuế các-bon tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ được tham vấn với các bên liên quan vào cuối tháng 8 năm nay và được tổng hợp thành báo cáo cuối cùng của dự án.
Nguyễn Viết Cần
